MODELCİLİK NEDİR ?
R/K Modelcilik Nasıl
Başlamıştır?
Radyo kontrollü veya uzaktan kumandalı modelcilik (uluslararası tanımı
kısaca RC dir) radyo verici ve alici sistemleri ile minyatür bir uçagin
uzaktan kumanda edilerek uçurulması demektir. Radyo sistemlerinin, 1960
lardan sonra transistör ve entegre devrelerle birlikte gelişmesi ile bugünkü
ileri duruma gelmiştir. Başlangiçta serbest uçuş modellerine basit bir
sistemle dönüş komutu verilerek (tek kanallı) modeller kumanda edilmiş sonra
teknolojinin ilerlemesi ile uzayın üç boyutu için üç ve motorlu modellerin
gaz kumandası ilavesi ile de dört kumandalı (çok kanallı) RC sistemleri
geliştirilmiştir. Burada her kanal bir kumandaya tekabül eder. Birinci
kumanda modelin kuyruğunda düşey dönüş dümenini döndüren kumandadır. Kendi
kendine uçabilen dengeli bir modeli sadece böyle bir dönüş dümeni ile
kumanda ederek (tek kanallı) uçurmak mümkündür.
FIRCASIZ MOTORLAR
Son yıllarda elektrik motorlarında etkileyici gelişmeler yaşanmaktadır. Yükse verimleri ve daha fazla güç sağlamaları artık bu motorların modelcilikte daha yoğun kullanılmasının kapısını araladı. Oysa en yüksek yakıt verimini sağlayan dizel motorların verimi bile %45 i geçemiyorken, modern elektrik motorlarında bu verim % 98 lere ulaşabiliyor. Yani harcadığınız enerjinin neredeyse tümü mekanik enerjiye dönüşebiliyor. Bununla birlikte yeni elektrik motorları çok yüksek tork, mükemmel güç ve ağırlık oranı, güvenilirlik ve bir dereceye kadar düşük maliyeti de beraberinde getiriyor
Fırçasız doğru akım motoru (brushless
dc motor), komütasyon işlemini mekanik olarak değil elektronik olarak
sağlayan bir motor türüdür. Fırça içeren DC motorlarda, rotordaki sarımlara
elektrik iletimi fırça-kollektör yapısı ile sağlanır. Dilimli bir yapıda
olan kollektör düzeneği sayesinde, rotor sarımlarından geçen akımın yönü
motor dönerken kendiliğinden değişir. Bu sistemin kıvılcım oluşturma, bakım
gerektirme ve fırçalarda aşınma gibi problemleri vardır.
Fırçasız doğru akım motorlarında fırça-kollektör düzeneğinin görevini
elektronik bir denetleyici (kontrolör) üstlenir. Denetleyicide, yüksek akımı
anahtarlama görevini yürüten yarıiletken devre elemanları ve anahtarlama ile
ilgili zamanlamayı sağlayan mikro denetleyici bulunur. Motorun dönüşünde
aksama olmaması için denetleyicinin uygun bir hızda rotoru takip etmesi
gerekir. Bu işlem, rotor pozisyonunun bilinmesini gerektirir. Çoğu
uygulamada Hall effect sensörleri kullanılarak rotor pozisyonu kolayca
tespit edilir.
Fırçasız doğru akım motorları iki farklı tasarıma sahip olabilir. İlkinde,
sürekli mıknatıslar, dönen rotor üzerine monte edilmiş vaziyettedir ve
stator bobinleri rotoru çevreleyecek şekilde yerleştirilmiştir. Elektronik
komütasyon tekniği ile bobinler uygun zamanlama ile enerjilendirildiğinde
rotor dönmeye başlar. Diğer tasarımda ise bunun tersi söz konusudur. Stator
sabit şekilde motorun merkezinde bulunur ve onun çevresindeki sürekli
mıknatıslı rotor döner. Bu tür motor yapısı, bilgisayar kasalarının içindeki
soğutma fanlarında bulunur.
Fırçasız doğru akım motorları, fırçalı olan türlere göre daha verimli
çalışır. Yani, aynı giriş gücü uygulandığında, fırçasız motor fırçalı olana
göre elektrik gücünü mekanik güce daha verimli olarak dönüştürür. Fırçasız
motorlar, sahip olduğu avantajlar nedeniyle pek çok cihazda tercih
edilmektedir. Örneğin, hardisk, CD/DVD oynatıcı, PC soğutma fanlarında bu
motorlar kullanılır. Daha yüksek güçlü uygulamalar ise direct-drive olarak
adlandırılan motor sürme yönteminde, endüstriyel uygulamalarda ve elektrikli
taşıtlarda kullanılır. Örneğin, ülkemizde son zamanlarda bazı firmalar
tarafından fırçasız doğru akım motoru içeren bulaşık makinesi üretimi
gerçekleştirilmektedir. Böylece, şebeke gerilimdeki dalgalanmalardan (düşüş
ve yükselişlerden) kaynaklanan problemlerin giderilmesi sağlanmaktadır
LİPO PİL KULLANIMI
Yeni başlayanlara lipo pil kullanımı hakkında tavsiyelerim şunlar
Lipo pillerin içinde sıkıştırılmış gaz olduğu için aşırı ısınmadan dolayı yangın çıkarma ve patlama riski vardır
Pilinizi şarj ederken gözlemde bulunun
Lipo pilinizi orjinal lipo şarj cihazları ile şarj edin alakası olmayan şarjlara bağlamayın
piliniz dolduğunda hemen şarj cihazından çıkarın
Pilinizi kullanırken el değmeyecek kadar aşırı ısınmalarda ara verin soğumasını bekleyin
Lipo pili hafife almayın önleminizi alın
PİLİNİZİN UZUN ÖMÜRLÜ OLMASI İÇİN
Pilinizi Şarj bittikten sonra 30 dk dinlendirin kullanın
Pilinizi kullandınız ve bitti hemen şarja bağlamayın yine 30 dk dinlendirin
Pilinizi Şarja takınca tam dolmadan çıkarıp kullanmayın
Bu talimatlara uyarsanız piliniz daha uzun ömürlü olacaktır
PROGRAMI BOZULAN ESC NİN VERDİĞİ HATALAR
Gaz verince kısa sürede motor susar
durmadan sinyaller verir
MAC8 ESC NİN PROGRAMLANMASI
ESC nizin programını bilmeyerek bozduysanız programlamak için
1 kumandanızın gaz kolunu son gaz konumuna getirin kumandanızı açın
2 esc nin pilini takın
B
B B
B B B
Diye sinyaller ötmeye başlar
B B sinyalde gaz kolunu hemen aşağı çekin
Esc nizden gelen tüm sinyaller susana kadar hiçbir işlem yapmayın
Sinyaller susunca esc nizi kullanabilirsiniz
SELİM BAKIRCI 2008
ESC NİN PROĞRAMINI BOZMAMAK İÇİN
Her modelde olduğu gibi elektrikli modellerde bazı kurallar vardır
1 kumandanızı gaz kolu aşağıda açınız
2 sonra esc nizin pilini takınız
3 uçuş deneme vs işleminiz bittikten sonra önce esc nin pilini çıkarınız sonra kumandayı kapatınız
kumandanızı gaz kolu yukarda iken açarsanız esc kendini programlamaya geçer sizde haliyle
gaz kolunu aşağıı çekersiniz ve esc kendini farklı bir moda programlar programı bozulur
UNUTMAYIN
Kumandanızı gaz kolu aşağıda kapalı konumunda açınız
Sonra esc nizin pilini takınız
GAZ KESME SORUNU
Piliniz bitik bozuk olduğu zamanda yapar
Birde motor esc lehimlerinin iyi olmamasından kaynaklanır
YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN ÖNERİLER
Model işinde başlayacak arkadaşlar öncelikle sabırlı ve dikkatli olmalıdır acelecilik ve dikkatsizlik
size ve çevrenizdekilere maddi manevi zararlar verebilir
Öncelikle hangi modelle başlamak istediğinize karar verin uçak helikopter araba tekne vs
HAVA ARAÇLARI
Uçuşa çıkmadan önce bilgisayarınızda kumandanızla similatör çalışın
parmaklarınız iyice kumandaya alışsın sağ sol aşağı yukarı gaz vs
Uçuş için boş alanları şehir dışı arazileri tercih edin
mahalle sokak aralarında kesinlikle denemeyin
Aşırı rüzgarlı havalarda uçuşa çıkmayın
Havada bir aksilik yaşamamak için modelinizin elektroniğini yerde test edin
pilinizin tam şarjlı olduğundan emin olun çevre güvenliğini sağlayın
modelinizi kaldırırken rüzgarı modelinizin önüne alın
inişlerde de rüzgarı modelinizin önüne alın
kumandanızın anteninin ucuna bir kurdale bağlayın rüzgarın yönünü belirleyin
KIRIMSIZ UÇUŞLAR
RC-PİLOT
SELİM BAKIRCI
bravenet.com